Kala Skmas

KALÇA SIKIMA (MPNGEMENT) HASTALII

Kalçann yapsal sorunlar nedeniyle kalça eklemi hareketleri srasnda kalça eklemini oluturan iki ana parçann birbirine anormal temas ile ortaya çkan bir hastalktr. Eklem yuvasnn üst ucu ile uyluk kemii bann kenarnn kalça karna doru büküldüünde belli bir açdan sonra temas eder. Normal kalça ekleminde kalça ekleminin karna doru en fazla çekildiinde bile bu temas yumuaktr ve bu temas noktasnda kalça eklemini çepeçevre saran kkrdak halka (labrum) vardr ve temas yumuatr.

Fakat kalça ekleminin yapsnda bir yapsal sorun varsa kalçann bükülmesi srasnda bu temas anormaldir, ar temas skmaya (impingement) neden olur , ar ve zaman içinde eklemde bozulmaya neden olur.


1. Cam impingement
; Bu tip skmada neden uyluk kemiinin ba yuvarlakln yapsal olarak kaybetmi ve mantarms bir biçim almtr. Yukardaki resimde görülen taral ksm kalça büküldüünde yuvann kenarna dayanr. Dayanma noktasnda önce destek yaps olan labrum denen kkrdak halka bozulur ve yrtlr. Zaman içinde bu mantarms alann yuva içine giren ksm zaman içinde yuvann kkrdan andrmaya balar, yuvann anan ksm ban normal alanlarn bozmaya balar ve bu ksr döngü kireçlenme ile sonuçlanr.
2. Pincer impingement; Bu tip skmada kalça yuvas nispeten derin ve kalça yuvas normalden daha arkaya dönüktür. Kalça büküldüünde ban kenar yukarda resimde taral yuva kenarna çarpar ve yukardaki ksr döngü balar.
3. Karma tip ; Yukardaki iki biçimin birlikte olmasdr.

Hasta ne hisseder?
lk yaknmalar kask orta hatta baz hareketlerle ani arlardr. Zaman içinde arlar daha uzun sürer hal alr. Baz hastalarda ar ile birlikte kaskta bir atlama ve klik hissi-sesi olabilir. Ar özellikle spor, youn-ar iler sonras artar ve istirahat annda da bir süre devam edebilir. Kireçlenme gelimeye baladnda hareket kstlanr, arlar yllar içinde devaml bir hal alr ve gece ars da olabilir.

Balangçta arl bir dönemin ardndan tamamen arsz bir dönem yaanabilir
.

Neden tan koymak zordur?
Tan koyabilmek için önce bu hastal bilmek gerekir. Bu hastaln bilinirlilii son 5 ylda artmtr. Bu nedenle özellikle bu konuyla ilgilenmeyen ortopedistler bile bu hastal tanmayabilirler. Normal röntgen filmlerinde "cam" ve "pincer" deformiteleri alk olmayan ortopedistlerin ve radyologlarn gözünden kaçabilir veya sklkla kireçlenme balangc gibi bir tan koyularak tedavi için çok deerli zamanlarn harcanmasna neden olur.

Kask bölgesi ftk, kadn hastalklar, adale sorunlar gibi çok sayda probleme ait arlarn görüldüü bir yerdir. Kalça skma hastal olup kask ft- yumurtalk operasyonu olan hastalar vardr.

Nasl tan konulur?

Bu konuda deneyimli bir ortopedist hastay dinleyerek ve muayene ederek kalça skma hastal olduunu büyük orannda tanr. Daha sonra direkt röntgen filmleri istenir. Direkt filmler "cam" ve "pincer" deformitelerini büyük oranda ortaya konur.

Daha sonra MR görülür. Burada MR n iyi makinelerde ve ekstra baz soft ware (programlar) kullanlarak yaplamazsa yanl sonuç verebilecei unutulmamaldr. MR uygun koullarda bile yaplsa bile tanda çok önemli bir kriter olan labrum yrtnn %20 orannda atlanabilecei unutulmamaktr. Bu tür durumlarda eklem içine ilaç verilerek yaplan "artro MR" tetkiki de %20 orannda salam labrumu yrtk olarak gösterebildii için popülerlii azalmtr.

Kalça içine enjeksiyon

Tomografi veya ultrason veya skopi görüntüleri altnda eklem içine intraartiküler ozon enjekte edilir ve Nöral Terapi uygulanr. Bu enjeksiyon hem tan hem de tedavide çok deerli bir yöntemdir. Kullanlan ozonun yan etkisi yok denecek kadar azdr.
Bu enjeksiyondan sonra 3 sonuç beklenebilir;

1.    Arda bir deiiklik olmamas
; hastann yaknmalarnn kalça ekleminden kaynaklanmadn gösterir. Bu röntgen ve muayenede skma hastal net olmayan vakalarda baka kask ars nedenleri aranmas gerektiini iaret eder.
2.    Arnn 24-48 saat geçtikten sonra yeniden balamas
; tedavi srasnda kullanlan yöntem. Bu kalça ekleminden kaynaklanan tüm arlar ortadan kaldrr. Böylece hastann sorununun kesinlikle kalça ekleminden kaynakland anlalr. Ksa süreli etki mekanik sorun olduunu gösterir ve genellikle operasyon önerilir.
3.    Arnn uzun süreli veya tamamen geçmesi; Bu etki enjeksiyona baldr ve arnn ödeme bal olduunu kantlar. Kalça skma hastalnn hafif tiplerinde arlar mekanik nedenlerden daha çok ödem nedeniyle ar yapabilir ki bu durumda operasyon d Nöral Terapi  öncelikli denenip ie yaramazsa operasyon önerilir.

Operasyon d tedavi
Kalça skma hastal tesbit edilen ve hafif yakmalar olan hastalarda  azdan ödem giderici non-steroid anti enflamatuar grubundan ilaçlarla vakalarn önemli ksmnda yaknmalar kalc veya geçici olarak geçebilir.

Yaknmalar devam eden veya tanda üphe olan vakalarda Nöral Terapi + Ozon Terapi yaplr. Bu da yukarda anlatld gibi kalc veya geçici bir iyileme salanr.

Bu tedavilerde baar salanamazsa operasyon salanr.

Açk cerrahi tedavi
Dr.Ganz tarafndan tanmlanan bu cerrahi kalça ekleminin yerinden çkarlarak kalça skma hastal yapan yapsal anomalinin tamiri prensibine dayanr. Uzun dönemli sonuçlar çok iyidir ancak operasyon sonras erken dönem oldukça zor, büyük kesi nedeniyle arldr. Hastann 6 hafta koltuk denei kullanmas gerekir. Bu konuda deneyimli ellerde yaplmazsa uyluk kemii bann canlln yitirmesi gibi çok ciddi sorunlara neden olabilir. bniSina Hastanesin'de bu yöntemi tercih etmiyoruz

Kalça artroskopisi
Artroskobik cerrahi de eklem içine küçük bir delikten bir kamera yerletirilerek görüntü monitöre aktarlr. Sonrasnda da operatör yine küçük bir veya birkaç delikten eklem içine sokulan deiik cerrahi aletlerle monitörden izleyerek operasyonu gerçekletirir.

Avantajlar;

•    Eklem içindeki labrum, kkrdak, ar duyusu olmayan dokulardr. Artroskobik cerrahi çevre dokulara zarar vermeden ve yaralamadan direkt eklem içine girilmesine ve sadece hasta olan dokulara müdahale edilmesine olanak salar. Böylece operasyon sonras son derece rahattr.
•    Artroskobik cerrahi srasnda eklem içi yaplar çok yakn ve büyütülmü olarak görülür. Bu sayede hastalkl dokular çok daha iyi tehis ve tedavi edilebilirler.
•    Artroskobik cerrahide eklem hareketlerini salayan iyilemesi zor ve arl adele, kapsül gibi dokulara hiç dokunulmamaktadr. Bu özellikle kalçada çok daha önemlidir. Böylece ameliyat sonras eklem hareketleri arsz ve rahattr. Ayrca ameliyat yaras, kanama olmadndan pansuman ihtiyacda yoktur. Enfeksiyon riski de açk cerrahilere göre çok düüktür.
Kalça artroskobik cerrahisi 1 santimlik 2-3 küçük delik araclyla gerçekletirilir.

                                                                                           Kalça artroskopisinin kullanm alanlar;

1.Kalça eklemi kaynakl olduu kantlanm fakat klinik ve radyolojik olarak nedeni aydnlatlamayan sorunlarda tan ve tedavi amacyla,
2.Kalça içi cisimler; eklem içine dümü olan kkrdak parçalar, eklem içinde olumu normal olmayan dokular, kalça protezlerinde eklem aralndaki kemik-çimento parçalar
3.Sinovit dediimiz eklem içi yalayc sv üreten zarnn romatizmal veya dier nedenlerle olan iltahaplar
4.Labrum denilen kkrdak halkann yrtklar
5.Kalça skma hastalnda yapsal sorunlarn ortadan kaldrlmas,
6.    Kalça eklemi enfeksiyonu,
7.    Erken dönem kireçlenmeler
8.liopsoas tendonu iltihab ve bursiti

Kalça Artroskopisi Teknii
;

Kalça vucudun en derin eklemidir. Top-yuva biçimi de eklem içine girmeyi zorlatrr. Bu nedenlerle klasik dier eklem artroskopilerinden farkl olarak ileri ameliyathane koullar, "traksiyon masas" ve "skopi" kullanlmadan yaplamaz.

Hasta öncelikli olarak traksiyon masasna alnarak operasyon yaplacak bacaa kontrollü çekme uygulanarak kalça eklemi 1 cm kadar aralanr. Sonra skopi denilen ekranda annda görüntü veren röntgen cihaz yardmyla ekleme 1 cm lik bir kesiden kamera sistemi yerletirlir. Sonras 1 veya 2 ek delikten eklem içine girilen cerrahi aletlerle operasyon gerçekletirilir.