Ayak Baparmanda knt

HALLUKS VALGUS
(Ayak baparmanda çknt)

Ayak baparmanzn balad yerde (tarak kemii ile parman bala eklemde) ilik, çknt varsa halluks valgus'unuz var demektir. Kadnlarn neredeyse % 40 nda bu yaknma vardr. Bu hastalkta %70 orannda genetik bir eilim vardr. Genetik olarak 1.-2. tarak kemikleri arasndaki aç fazla olduunda zamanla baparmak dier parmaklara yaklar ve bu keskin açlanma bir çknt olarak görülür. Genetik eilimliler dnda uzun yllar topuklu, sivri burunlu ayakkab giyenlerde de meydana gelebilir. Bu nedenle bu rahatszl olan her 10 hastadan 9 u kadndr.

Bu çknt ayakkab içinde sknca ciltte kzarklk ve ar olur. Zaman içinde cilt altndaki "bursa" denilen kesecik su toplar ve ar-ilik artar, yaknmalar daha belirgin hale gelir. Uzun zaman devam eden eklemdeki kötü pozisyon kireçlenmeye neden olur. Bu aamadan sonra yaknmalar iyice artar, ilaç ve dier tedavi yöntemleri baarsz olur. Tedavinin kireçlenme balamadan yaplmas, ilerideki tedavi baarsn belirleyen ana faktörlerden biridir.

Baparmak zamanla 2. parman altna veya üstüne doru ilerleyebilir. Bu tür mekanik sorunlara nasrlar elik eder.

Adolesan halluks valgus

10 lu yalarda, özelliklede 10-15 ya aras kzlarda görülür. Bu yetikinlerinkinden farkl olarak arszdr. Ar oluursa aada anlatlan koruyucu önlemleri almak gerekir. Bu ekil bozukluu ileri yalarda artaca için büyüme tamamlannca cerrahi tedavi önerilir.

Koruyucu tedavi
Bu rahatszla sahip kiilerin büyük ksm cerrahi olmayan bir biçimde rahatlatlabilir. Öncelikle belirtileri arttran ayakkablar bir daha giyilmemelidir. Özellikle dar, sivri burunlu, 5 cm den yüksek topuklu ayakkablar giyilmemelidir. Ayakkab alrken baparmak üstünde bask olmayacak kadar rahat olmalarna dikkat edilmelidir. Ayakkab içinde baparmak ile 2. parmak arasnda makara biçiminde destekler (parmak aras makaras) kullanlmas da yardmcdr. Ar kesici ve ödem giderici ilaçlar yaknmalarn azaltlmasnda yardmcdr.

Bu tür tedaviler yaknmalar giderir, hastaln meydana gelmesine neden olan anatomik rahatszl ortadan kaldrmaz. Bu durum yukarda anlatlan önlemler brakldnda yaknmalar devam edecek demektir.

Size cerrahi gerekiyor mu?

Cerrahi olamayan önlemler sizi tatmin eden bir sonuç vermediyse size cerrahi gerekir denilebilir. Günümüzde cerrahi taleplerinde estetik kayglar ve moda ayakkablar giyme zorluklar daha fazla yer almaya balamsa da asl cerrahi kararna aadaki gereksinimlerde varmak daha doru bir yaklam olur.
•    Günlük aktiviteleri kstlayan ar.
•    Uzun süreli, dinlenme ve ilaçla geçmeyen ba parmak ilik ve kzarkl
•    Yandaki parman yönünü deitirecek kadar yön deiiklii
•    Ba parmakta sertlik. Bükülme ve esneme zorluklar.

Unutulmamaldr ki operasyon sonras ayak numaras asla küçülmez.

Cerrahi tipleri
Halluks valgusta yüzlerce tip operasyon vardr. Bunlardan hangisinin yaplacana doktorunuz karar vermektedir.


•  Baparmak çevresi tendon ve balara yönelik giriimler: Nadiren tek bana kullanlrlar. Tek bana uygulandklarnda genellikle nüks sktr. Genellikle operasyon sonras alç gerekir.
•    Eklemin dondurulmas: Anm eklem yüzeyinin ortadan kaldrlarak baparmak tabanndaki eklemi oluturan tarak kemii-parmak kemii uygun pozisyonda birbirine kaynatlr. Özellikle ilerlemi kireçlenmenin ön planda olduu vakalarda tercih edilir.
•    Çkntnn alnmas: Baparmak dibindeki çkntnn alnmasdr. Nüks sktr. Operasyon sonras alç gerektirmez.

•    Eklemin kesilmesi: Anm ve biçimi bozulan eklemin kesilerek çkarlmasdr. leri yalarda en sk tercih edilen prosedürlerdendir. Alç gerektirmez. Ancak parmakta ksalmaya neden olur.
•    Osteotomi: Tarak kemiinin deiik seviyelerden kesilerek yeniden yönlendirilmesidir. Günümüzde en popüler cerrahi yöntemlerdir. Hastala neden olan anatomik bozukluun düzeltilmesini salarlar. Kullanlan kesme ve tesbit yöntemine göre alç gerekebilir veya gerekmeyebilir.

Cerrahi sonras muhtemel problemler
Ameliyat sonras %10 orannda komplikasyon görülmektedir. Bunlardan en sk olan enfeksiyondur. Erken farkedilen ve önlem alnan enfeksiyonlar sorunsuz tedavi edilebilir. Geç kalan vakalarda yeni bir cerrahi gerekebilir.

Dier komplikasyonlar cerrahi srasnda sinir kesilmesi sonucu baparmakta kalc his kayb, devam eden ar, çkntnn nüksü, eklemde kstllk, cerrahi tesbit yönteminde yetersizlik olaraksaylabilir.

Genelde yeni teknikler, iyi ellerde yaplm cerrahi, cerrahi sonras iyi doktor-hasta iletiimi ile % 98 civarnda tatmin edici sonuçlar alnmaktadr.

Cerrahi sonras problemlerden korunma
Aadaki durumlarla karlarsanz derhal doktorunuzu arayn;


•    Pansumannz düerse, slanrsa
•    Pansumannz kan veya sznt ile kirlenirse
•    Kullanlan ilaçlara kar yan etkiler ortaya çkarsa
•    Ateiniz çkarsa
•    Titreme olursa
•    Yara çevresinde s art veya kzarklk durumunda
•    Artan veya azalmayan ar durumunda
•    Dizaltnda-ayak üzerinde belirginbir ilik

Evde bakm

Cerrahinin baars büyük ölçüde sizin doktorununzun önerilerini ne ölçüde uyguladnza baldr. Özellikle ameliyat sonras ilk üç hafta çok önemlidir.


•   Pansuman ve bandajlar: Hastaneden parmanz doru pozisyonda tutan bir bandajla çkarsnz. Doktorunuz size özel bir ayakkab vermi veya alç yaplm olabilir. Bunlar genellikle 6-7 hafta korumanz gerekir.

Dikiler alnana kadar pansuman malzemesini korumal doktorunuz dnda kesinlikle açtrmamalsnz. Kesinlikle slatmamalsnz. Yaranzda koku, slanma, pansumann kirlendiini hissederseniz zaman geçirmeden doktorunuza bavurunuz.
•    Ayaa basma: Doktorunuzun seçtii ameliyat tipine göre, ayaa deiik yük verme önerileri olabilir. Bunlara mutlaka uymalsnz. Baz ameliyat tiplerinde mutlaka koltuk denei kullanmak gerekirken bir ksmnda gerek yoktur.
•    ime: Hangi ameliyat tipi seçilirse seçilsin ilk hafta hatta 15 gün mümkün olduu kadar ayan yukarda tutulmas çok önemlidir. Bu ödemin hzla azalmasna ve daha iyi bir yara iyilemesine neden olur. lk günler her saat ba 15 dakika buz uygulamas ilik ve arnn kontrolünde önenlidir. Yalnz buz su szdrmayan bir torba içinde olmal ve bir havlu üzerinden uygulanmaldr.
•    Ayakkab giyimi:
Dikiler alndktan, alç ve bandajlar kaldrldktan sonra hastalar spor ayakkablar, ucu geni topuksuz ayakkablar giymeye balarlar. Topuklu ve sivri burunlu ayakkablara 6 ay sonra izin verilir.
•    laçlar: Ameliyat sonras antibiotik kullanm genellikle rutindir. Ar kesicilere ilk günlerde ihtiyaç olmaktadr.