Ortopedik Ayakkablar Dztabanl nlemiyor

Ortopedik ayakkablar düztabanl iyiletirmiyor, aksine ar gramajlar ve görünümleriyle ayak saln olumsuz etkileyebiliyor. "Ortopedik" ad altnda satlan sert köseleden yaplm, ayak hareketlerini kstlayan, aya düzeltme iddiasyla cilt tahriine ve arya neden olan ayakkablar hem kesenizi hem de ayaklar zorluyor.

Sert köseleden yaplan, hantal ayakkabnn düztabanl iyiletirmesi beklenemez

Halk arasnda düztabanln iyi tannmamas ve önemli bir sakatlk olarak deerlendirilmesi, bu bozukluun giderilmesinde, ayakkablar hesabna düen beklentiyi arttrr. Oysa ki ayakkablar, ayamz darbelerden, sivri ve kesici maddelerden korumaya ve souk ortamlarda aya scak, slak ortamlarda ise kuru tutmaya yararlar. Düztaban olgularda, ayakkablarn bu ilevleri dnda bir de düzeltici etkilerinin olabilecei, günümüzde oldukça yaygn bir kandr, ancak bu doru deildir.

Ayak uzunlamasna kavsi deerleri, erken çocukluk döneminde düükken yan ilerlemesiyle birlikte artarak normalleir. Bu son derece normal, fizyolojik bir gelimedir. Bu süreç içinde düztaban zannettiimiz birçok ayak kendiliinden düzelir ki, biz hep bunu kullandmz ‘düzeltici' ayakkablara yorarz. Ayakkablardan düzeltme ilevini beklemek bouna bir çabadr, çünkü ayakkab kullanma gelenei bulunmayan toplumlarda yaplan aratrmalar, bu insanlarda daha düük oranda ayak bozukluuna rastlandn ve ayak esnekliinin daha fazla olduunu ortaya çkarmtr.

Ayak arlarnn nedeni düztabanlk olabilir

Düztabanlk ve içe dönük yürüme, çocukluk çanda hekimlere bavuru nedenleri arasnda en önde gelen ayak sorunlardr. Ayamz, 1'inci. ve 5'inci tarak kemiklerimizin ucunda yeralan ba ksmlar ve topuun oluturduu bir üçgen yap sayesinde vücut arln tama ilevini görür. Bu yap, yandan bakldnda aa bakan bir kavis görünümündedir. Kuvvetli ayak balar ile desteklenen bu kavis özellii, ayaa yaylanma olana salayarak yürümeyi kolaylatrr ve yürüme srasnda bazan vücut arlnn iki-üç katna kadar çkan yükü karlayabilmesini salar. Düztabanlkta ayak uzunlamasna kavsi çökerek ayak tabannn bütünüyle yere temas etmesine ve ayan ayn mesafe için daha fazla enerji harcamasna yolaçar ki, bu durumun ifadesi çabuk yorulma ve baldr arlardr.

Düztabanlk da farkl ekillerde kendini gösterir. Olgularn çok büyük bir ksmnda (yüzde 80) esnek tip söz konusudur; yani ayaktayken gözlemlenen düztaban görünümü, çocuk yüksee oturtulup ayan yerle temas kesildiinde kaybolur ve normal ayak uzunlamasna kavsi oluur. Bu durum ayak balarnn yapsal gevekliiyle ilgilidir. Esnek tip düztabanlk ksa veya uzun dönemde herhangi bir rahatszla yol açmad gibi ayak performansn da genellikle etkilemez. Günümüzde ayan normal bir varyant olarak kabul edilen bu ekil bozukluunu bu nedenle genellikle tedavi etmeye gerek yoktur, ancak bu ayaklar 6-12 aylk aralarla izlenmelidir.

Ortopedik ayakkablara bel balamayn

Küçük çocuklarda düztaban tansn koymak da zordur, çünkü ayak uzunlamasna kavsinin normal geliimi srasnda her yaa uygun normal deerlerinin alt ve üst snrlar arasndaki fark oldukça fazladr. Bu aralk içinde yer alan tüm ayaklar normal saylr. Ayrca 2-3 yandan önce ayak kavsini dolduran ya yast henüz yeterince ezilmediinden, ayaa iç yanndan bakldnda sanki ayak taban tümüyle yere deiyormu izlenimini verir ki, bu aldatcdr. Hele ki ayak kaslarnn geliimi henüz tamamlanmam, 1 yan altndaki bir çocukta düztaban tansn koymak oldukça güçtür.

Ortopedik ad adlnda satlan ar hantal ayakkablar hem kesenizi hem de ayaklar zorluyor

Esnek tip düztabanlkta gereksiz yere sert köseleden yaplm, ayak hareketlerini kstlayan, aya düzeltme iddiasyla cilt tahriine ve arya neden olan bir takm ayakkablarn, hem de uzunca bir süre kullanlmas, hem ayak sal açsndan sakncaldr, hem de ebeveynlere maddi külfet yükler. Bu durumda çocuklarn ayan düzeltmeye kalkmak yerine, bu yönde beklentileri olan ebeveynleri, ya da aile büyüklerini ikna etmeyi denemek daha doru bir davran biçimidir. Bu çocuklarda ayakkab seçerken kstas alacamz husus ayakkab biçiminin çplak ayak biçimine en uygun olann seçmek olmaldr. Ayakkab ayak ve ayak bilei hareketlerini kstlamayacak ölçüde esnek ve bükülebilir olmal; ön ksm parmaklar skmayacak ve tarak kavsini daraltmayacak biçimde geni olmal; topuk ksm 15 dereceden fazla eime izin vermeyecek bir yükseklie sahip olmal; havalanma özellii olmal; taban kaymay önleyen maddeden yaplm olmal ve hafif olmaldr.

Esnek tip düztaban olgularnda ergenlik döneminde nadiren de olsa ayakta durma, ya da yürüme ile artan arl dönemler görülebilir. Böyle bir durum söz konusuysa, ya da topuun da doru açlanmas hayli fazlaysa ayan tedaviye ihtiyac vardr. Bu koullarda topuu düzgün konuma zorlayan ve ayak kavsini destekleyen tabanlklar kullanlr.

Özel yapm ayakkablar düztabanl iyiletirmiyor ancak ayaklar rahatlatabiliyor

Topuk kiriinin gerginlii (yüzde 15), ya da doumsal kemik anomalilerin varl düztabanln çok daha nadir karlalan dier tiplerini oluturur ve tedavi gerektirir. Doumsal kemik anomalisi olarak kastedilen ayak kemiklerinin bitiik olarak olumasdr. Bu durumda oluamayan eklem hesabna düen yüklenme, komu eklemlere aktarlacandan buralarda eklemlerin anmasna yol açarak arya neden olur. Düztabanla topuk kiriinin gerginlii neden oluyorsa balangçta pasif germe egzesizleri verilir ve açc alçlar denenir. Bu tedaviye yant vermeyen olgularda cerrahi olarak topuk kirii uzatlr.

Eer düztabanla neden olan doumsal kemik anomalileriyse, balangçta ayak kavsini destekleyen özel yapm ayakkablar verilir. Bu ayakkablar yüklenmeleri hafifletir, ary azaltr ve ayaktaki ekil bozukluunun ilerlemesini frenler. Bu çocuklarn ebeveynlerine, uzun süreli ayakkab tedavisine karn, ayakkab çkartldnda ayan yine de düztaban görünümünde olaca iyice anlatlmal ve düzelme yönündeki beklentileri ayak arsn önleme yönünde realize edilmelidir. Ayakkablarla arnn önlenemedii durumlarda cerrahi yöntemlere bavurulur.