Diz Eklemindeki Menisks Yrtklar

Günümüzde spor faaliyetleri ve fiziksel form hedefleyen egzersizler rabet gördükçe diz yaralanmalar da her yataki insanlarda gittikçe daha sk görülmektedir. Diz eklemi vücuttaki en büyük eklemdir. Diz eklemi 3 kemikten olumaktadr. Yukarda uyluk (femur) kr aada bacak (tibia) kemii ve öndeki parça diz kapa (patella) kemiidir. Diz eklemi fleksiyon ve ekstansiyona izin veren mentee tipi eklem olmasna ramen,hareket esnasnda rotator eklem fonksiyonu da gösterir. Eklem yüzleri birbirlerine çok uygun olmad için eklem yardmc dokularla güçlendirilmitir. Bunlar diz eklemi balar (Ligamentler) ve çukur eklindeki kkrdaklar (Menisküsler)'dir.

ANATOM:

Her dizde iç ve d olmak üzere iki adet fibrokartilajinöz yapda bulunan menisküsler vardr. Menisküsler yarm ay eklinde, periferik ksmlarnn koveks ve kaln içe doru incelerek seyreden (enlemesine kesitlerde) üçgen biçiminde olup tibia eklem yüzünün 3/2 örtecek ekilde yerleir.

Menisküsler kompresyona direnç gösterecek biçimde youn sk örgü eklinde kollajen lifleri bulunan elastikiyeti olan ve önemli görevleri üstlenmi yaplardr. Menisküslerin ok abzorbe edici görevi, eklem kkrdaklarnn beslenmesine yardmc diz stabilitesini salar ve yükün daha geni bir alana dalmasn ve eklem kkrdaklarnn yüksek basnçtan korunmasn salar.

ETYOPATOLOJ:

Menisküs yrtklar her yata görülebilmektedir.Ancak olu mekanizmalar farkldr. Genç insanlarda menisküs dokusu salam olduundan ciddi travmalar sonucu yrtlrlar. Menisküs yrtna neden olan travma ve zorlamalarn kapsül, yan ve çapraz balarda yaralanmalara neden olduu unutulmamaldr. leri yalarda menisküs dejenerasyondan dolay zayflar ve çok basit diz hareketlerinde bile yrtlabilir. ç menisküsün daha geni kaln olmas ve medial yan baa skca yapm olmasndan dolay daha hareketli olan d menisküse göre 5-7 kat daha sk olarak yaralanr ve yrtlr.

Menisküs yrtklar yrtk biçimine göre snflandrlmtr:

- Uzunlamasna yrtklar; menisküs kenarna paraleldir, ksmi veya tam olabilir.
- Enlemesine yrtklar; menisküsün superior ve inferior yüzlerinin ayrlmas eklinde olur
- Oblik yrtklar
- Radial (perifere dikey) yrtklar
- Deiik tip yrtklar(flep eklinde, kova sap eklinde, papaan ibii eklinde, kark veya dejeneratif menisküs yrtklar)

Menisküste damarl ksm periferde olduu için iyileme ancak bu bölgede olur.Bu nedenle son yllarda artroskopik cerrahinin gelimesiyle periferik menisküs yrtklarnn onarm bavurulan onarm yöntemlerinden biri olmutur.

KLNK BULGU VE BELRTLER:

Menisküs yrtklarnn büyük çounluunda ar, ilik ve kitlenme gibi üç ana belirti vardr. Ar en önemli belirtidir ve sklkla yrtk olan menisküs tarafnda eklem hizasnda olur. Merdivende ve çömelirken ar artar kitlenme yrtk olan menisküs parçasnn eklem aralna skmas ile olur ve bükülen diz uzun süre açlamaz.

Menisküs yrt olan dizde sklkla sv birikmesi de olur. Hasta bunu dizinde ime ve dolgunluk hissi olarak alglar. Duyarllk eklem aral boyunca bulunabilir, bu menisküsün periferik yapma yerlerindeki yrtlma veya zorlanmalar gösterir.

TANI:

Tanya anamnez, fizik muayene, menisküse yönelik özel testler, radyo-diagnostik yöntemler ve artroskopiyle ular hastann hikayesi yaralanmann olu ekli ve zaman,travmann iddeti, ikayetleri, muayene bulgular ve özel testler (mcmurray, Apley testleri) ile menisküs yrtndan üphelenilebilir. Düz röntgen grafilerinde menisküsler görülmez; ancak dizdeki baka anormallikleri görme açsndan çekilmesi önerilir. En iyi tan arac manyetik rezonanstr(MRI) Menisküs yrtklarn %80-93 arasnda gösterir, ayrca beraberinde dier eklem yaplar da görülür. Eer bunlarla tan konulamazsa artroskopi ile dizin içine baklarak tan kesin olarak konulabilir.

TEDAV:

Konservatif tedavi:Akut bir diz travmasn takiben,dizdeki patolojilerin tans konulana kadarki ilk tedavi kanservatif olmaldr.Öncelikle ekstremite yükten arndrlarak,istirahata alnr. Semptomik tedavi medikal olarak anti enflamatuvar ve analjezik ilaçlarla salanr. Akut belirtilerin azalmasndan sonra diz eklemi dikkatlice muayene edilir ve bulgulara göre tedavisinin gidii saptanr. lk tedavi yaralanmann iddetine bal olarak ortalama 10 ila 20 gün sürdürülür. Bu süre sonrasnda yük verilir.Bundan sonraki aamada dizde lokalize palpasyon ars devam ediyor; ancak ba sistemi salamsa kitlenme ve hidroartroz yoksa konservatif tedaviye devam edilir.Dize elastik bandaj veya dizlik sarlr. Hastann sportif aktivitelerine ara vermesi söylenir ve progressif quadriceps egzersizlerine devam edilerek hasta izlenir.

Cerrahi Tedavi:

1-) lk tedaviyi takiben tekrarlayc ar ve süregelen effüzyonlar ve de kilitlenme gibi septomlar günlük veya sportif yaam engellemeye balad anda menisküse yönelik cerrahi tedavide maximum menisküslerin korunmasn hedefleyen menisküslerin cerrahi olarak çkarlmas yani menisektomiler, menisküsün bütünü çkarlmasn içeren total menisektomiler veya yalnz yrtk parçann çkarlmasn içeren parsiyel menisektomiler eklinde yaplr.

2-) Pereferik yrtklarda yrtn dikilerle tespit edilerek menisküs tamirleri menisküs tedavilerindeki son aama menisküs transplantasyonlardr.Daha önce menisküsü alnm hastalarda gelecekte karlalacak dejeneratif deiiklikleri önlemek ve diz stabilitesine olan katklarna tekrar kazanabilmek için alternatif bir yöntemdir. Son yllarda giderek uygulama alan bulan transplantasyonda ilke, kadavradan alnan menisküs dokusunun transplante edildii yeni dizde de canlln sürdürmektedir.

ARTROSKOP:

Tüm dünyada büyük eklem yaralanmalarnn tan ve tedavilerinde çok sk kullanlan bir yöntemdir. Hastaya zarar vermeyen minor cerrahi bir ilemdir. Artroskopi teknik olarak çok küçük ameliyat kesileri yardmyla eklem içerisine yerletirilen kurun kalemden daha ince aletler ile ve fiberoptik kamera yardmyla monitör ekranndan eklem içerisinin net bir ekilde görüntülenmesi esasna dayanr. Eklemin salamln temin eden yaplara bir zarar verilmediinden hastalarmz artroskopi sonras çok ksa sürede eski ilerine ve aktivitelerine dönebilmektedir. 

Bilgi ve Randevu çin : 0352 2229181 -1200